ՄԵՐ ՀԱՅՐԵՆԻՔԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆՆ Է․ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԼԵՌՆԱՇԽԱՐՀ

  1. Որտեղ է գտնվում Հայկական լեռնաշխարհը:
    Հայկական լեռնաշխարը գտնվում է
  2. Նայեք քարտեզին և պատկերացրեք, թե ինչի հետ կարելի է համեմատել Հայկական Պար լեռնաշղթան։
  3. Որտեղ է գտնվում Հայոց Միջնաշխարհը։ Նկարագրեք այն։
  4. Թվարկեք լեռնաշխարհի լճերը։ Ինչի՞ հետ են դրանք համե­մատվում։
  5. Ի՞նչ կենդանիներով է հարուստ Հայկական լեռնաշխարհը:
  6. Կարո՞ղ եք մտաբերել որևէ երգ Սասունի կամ Մշո դաշտի մասին:
  7. Ի՞նչ գիտեք Հայկական լեռնաշխարհի մասին. տետրում լրաց­րեք աղյուսակը:
Դիրքը, հարևան տարածքները
Նշանավոր լեռնագագաթները
Նշանավոր դաշտերը
Գետեր, լճեր
Բույսեր, կենդանիներ

Անահիտ

get

Անահիտը մայրության, արգասավորության ու պտղաբերության աստվածուհին է հին հայկական դիցարանում, գերագույն աստված Արամազդի դուստրը:
XIX դարի վերջին Երզընկայում հայտնաբերվել է Անահիտ աստվածուհու պղնձաձույլ գլուխը, որը տարվել է Անգլիա և պահվում է Բրիտանական թանգարանում, իսկ կրկնօրինակը Հայաստանի պատմության թանգարանում է:
Անահիտ աստվածուհու պաշտամունքը Հայաստանում առաջացել է անհիշելի ժամանակներից և սերտորեն առնչվել է մայրության պաշտամունքին: Վաղ շրջանում եղել է նաև հայկական դիցարանի ռազմի աստվածուհին: Նրան կոչել են Ոսկեմայր, Սնուցող մայր, Մեծ տիկին, Ոսկեծղի, Ոսկեմատն: Անահիտը համարվել է խոհեմության ու պարկեշտության մայրը, մարդկ՝անց սնուցող, ապրեցնող ու փառավորող աստվածուհի:
Անահիտի գլխավոր տաճարը գտնվել է Բարձր Հայքի Եկեղյաց գավառի Երիզա ավանում, որտեղ նրա պաշտամունքն այնքան էր տարածված, որ ամբողջ գավառը կոչվել է նաև Անահտական:
Մ. թ. ա. 34 թ-ին հռոմեացի զորավար Մարկոս Անտոնիոսն պարթևական արշավանքի ժամանակ կողոպտել է տաճարի հարստությունը: Նրա զինվորները ջարդել են Անահիտի վիթխարի ոսկեձույլ արձանը, բաժանել իրար մեջ ու տարել Հռոմ: Լուրեր են տարածվել, թե Անահիտի արձանի վրա հարձակված առաջին զինվորը կուրացել, այնուհետև խելագարվել ու մահացել է:
Անահիտի տաճարներ կային հին Հայաստանի տարբեր վայրերում, հատկապես Տարոնում ու Վասպուրականում, որտեղ դրվել են աստվածուհու ոսկե, արծաթե, պղնձե, քարե արձանները: Նավասարդի սկզբին (օգոստոսի 15-ին) մեծ շուքով նշվել է Անահիտի գլխավոր տոնը՝ նվիրված բերքի հասունացմանը:
Քրիստոնեության ընդունումից
Անահիտ անունը տարածված է հայերի մեջ. այդ անունով է կոչվում հայկական տոմարի 19-րդ օրը: Անահիտը համապատասխանում է հունական Արտեմիսին, հռոմեական Դիանային:

 

1.Բնության մասին գիտելիքները անհրաժեշտ են, որպեսզի

ա) մարդիկ խելամտորեն օգտվեն բնության բարիքներից

բ) մարդիկ պահպանեն ու հարստացնեն բնությունը,

գ) բնությունից օգտվեն նաև հետագա սերունդները

դ) Նշված բոլոր պատասխանները ճիշտ են:

  1. Երկրագնդի ամենամեծ մայրցամաքն է՝

ա) Ավստրալիան

բ) Եվրասիան

գ) Աֆրիկան.

  1. երկրագնդի ամենամեծ օվկիանոսն է՝

ա) Ատլանտյանը, բ) Հնդկականը, գ) Խաղաղը:

  1. Ցամաքի համեմատաբար փոքր մասերը, որոնք բոլոր կողմեր շրջապատված են ջրով, կոչվում են՝

ա) հարթավայրեր, բ) բլուրներ, գ) կղզիներ:

  1. Մեր շրջապատում օդի գոյությունը չենք զգում, որովհետև այն՝

ա) անգույն է, բ) անհոտ է, գ) թափանցիկ է:

դ) Նշված բոլոր պատասխանները ճիշտ են:

  1. Դեպի մթնոլորտ թթվածին արտազատում են՝

ա) կենդանիները, բ) բույսերը,

գ) գործարանները և ֆաբրիկաները

դ) Նշված բոլոր պատասխանները ճիշտ են:

  1. Քամին առաջանում է՝

ա) օդի հորիզոնական տեղաշարժից, բ) ծառի ճյուղերի շարժումից, գ) շոգ եղանակից:

դ) Նշված բոլոր պատասխանները ճիշտ են:

  1. Օդը՝

ա) տարբեր գազերի խառնուրդ է, բ) հեղուկ մարմին է, գ) պինդ մարմին Է:

  1. Բնության մեջ ջուրը գտնվում Է՝

ա) հեղուկ վիճակում,

բ) պինդ վիճակում,

գ) գազային վիճակում:

դ) Նշված բոլոր պատասխանները ճիշտ են

10. Գետնի տակից դուրս հորդող ջրերն անվանում են՝

ա) ակունք, բ) աղբյուր, գ) գետակ:

11. Նշվածներից օվկիանոսի մաս է

ա) ծովը,

բ) Լիճը,

գ) ճահիճը:

12. Ի՞նչ է հողը՝

ա) ապար,

բ) քայքայված ապար,

գ) քայքայված ապարի և հումուսի խառնուրդ:

դ) Նշված բոլոր պատասխանները ճիշտ են:

13. Ի՞նչ է հումուսը՝

ա) քայքայված ապար,

բ) մահացած բույսերի ն. կենդանիների մնացորդ,

գ) օգտակար հանածո:

14. Տուֆը, մարմարը, բազալտը’

ա) վառելիք են, բ) մետաղներ են, գ) շինանյութեր են

15. Բույսերին աճելու համար անհրաժեշտ Է`

ա) օդ,

բ) ջուր,

գ) Արեգակի լույս և ջերմություն,

դ) նշված բոլոր պատասխանները ճիշտ են:

Բնության մասին թեստ

  1. Բնության մասին գիտելիքները անհրաժեշտ են, որպեսզի
    ա) մարդիկ խելամտորեն օգտվեն բնության բարիքներից բ) մարդիկ պահպանեն ու հարստացնեն բնությունը,գ) բնությունից օգտվեն նաև հետագա սերունդները
    դ) Նշված բոլոր պատասխանները ճիշտ են:
  2. Երկրագնդի ամենամեծ մայրցամաքն է
    ա) Ավստրալիան, բ) Եվրասիան, գ) Աֆրիկան.
  3. Երկրագնդի ամենամեծ օվկիանոսն է’
    ա) Ատլանտյանը, բ) Հնդկականը, գ) Խաղաղը:
  4. Ցամաքի համեմատաբար փոքր մասերը, որոնք բոլոր կողմեր շրջապատված են ջրով, կոչվում են’
  5. ա) հարթավայրեր, բ) բլուրներ, գ) կղզիներ:
  6. Մեր շրջապատում օդի գոյությունը չենք զգում, որովհետև այն
    ա) անգույն է, բ) անհոտ է, գ) թափանցիկ է:
    դ) Նշված բոլոր պատասխանները ճիշտ են:
  7. Դեպի մթնոլորտ թթվածին արտազատում են’
    ա) կենդանիները, բ) բույսերը, գ) գործարանները և ֆաբրիկաները դ) Նշված բոլոր պատասխանները ճիշտ են:
  8. Քամին առաջանում է’
    ա) օդի հորիզոնական տեղաշարժից, բ) ծառի ճյուղերի շարժումից, գ) շոգ եղանակից դ) Նշված բոլոր պատասխանները ճիշտ են:
  9. Օդը’
    ա) տարբեր գազերի խառնուրդ է, բ) հեղուկ մարմին է,գ) պինդ մարմին է:
  10. Բնության մեջ ջուրը գտնվում Է’
    ա) հեղուկ վիճակում,բ) պինդ վիճակում, գ) գազային վիճակում:դ) Նշված բոլոր պատասխանները ճիշտ են:10. Գետնի տակից դուրս հորդող ջրերն անվանում են’

    ա) ակունք,

    բ) աղբյուր,

    գ) գետակ:

    11. Նշվածներից օվկիանոսի մաս է

    ա) ծովը,

    բ) Լիճը,

    գ) ճահիճը:

    12. Ի՞նչ է հողը՝
    ա) ապար,

    բ) քայքայված ապար,

    գ) քայքայված ապարի և հումուսի խառնուրդ: դ) Նշված բոլոր պատասխանները ճիշտ են:

    13.ի՞նչ է հումուսը’

    ա) քայքայված ապար,

    բ) մահացած բույսերի ն. կենդանիների մնացորդ, գ) օգտակար հանածո:

    14.Տուֆը, մարմարը, բազալտը’

    ա) վառելիք են, բ) մետաղներ են, գ) շինանյութեր են:

Հայրենագիտություն

Մարմիններ և նյութեր
Առաջադրանք 1- Առանձին սյունակներում դուրս գրեք մարմինները և նյութերը՝
Ապակի-, սեղան-, աթոռ-, փայտ, կավ, ոսկի, մատանի, պղինձ, պղնձալար, պայուսակ, երկաթ, փորձանոթ, մանրադիտակ, ալյումին, քարտեզ, արծաթ, փուչիկ։
Մարմիններ Նյութեր

Առաջադրանք 2
Թվարկեք առնվազն 5 նյութ, որից կարելի է բաժակ պատրաստել։

Առաջադրանք 3
Առանձնացրեք ստորև տրված նյութերը և տեղադրեք աղյուսակի համապատասխան սյունակներում`
Պղինձ, ջուր, կաթ, նավթ, ոսկի, ապակի, թթվածին, գոլորշի, ջրածին
պինդ հեղուկ գազային

Առաջադրանք 4
Որոնք են նյութի երեք վիճակները: Բերեք օրինակներ։ Ինչ նյութեր գիտեք, որ տաքանալիս դառնում են հեղուկ:

Առաջադրանք 5
Որոնք են բնության`
 անկենդան բաղադրիչները
 կենդանի բաղադրիչները

Առաջադրանք 6
Անվանեք գործիքներ և սարքեր, որոնք օգտագործում եք տանը և դպրոցում